Emlak Haberleri

Kimler nasıl kira vergisi ödeyecek?İşte tüm detayları ile 24 soru!

1 Mart itibariyle başlayan kira vergisi dönemi 31 Mart’ta son bulacak. Peki kimler nasıl kira vergisi ödeyecek? İşte 24 soruda kira vergisi beyan dönemine ilişkin tüm detaylar…

1 Mart itibariyle başlayan kira vergisi dönemi 31 Mart’ta son bulacak. Peki kimler nasıl kira vergisi ödeyecek? İşte 24 soruda kira vergisi beyan dönemine ilişkin tüm detaylar…

Ekonomist Dergisi her sene olduğu gibi bu sene de milyonlarca kişiyi yakından ilgilendiren kira vergisi hakkında akla takılan sorular ile yanıtlarını sizler için derledi. İşte kira vergisi dönemine ait tüm detaylar…

“1) Tüm kiralarin banka aracılığıyla mi tahsil edilmesi gerekiyor?

İşyeri kiralamalarında, herhangi bir tutar sınırlaması olmaksızın kira tahsilat ve ödemelerinin, banka veya PTT aracılığıyla yapılması gerekiyor. Konut kiralarında ise bu zorunluluk her bir konut için 500 lira ve üze rindeki ödeme ve tahsilatlar için geçerli. Buna göre işyeri kirasının her halükarda, konut kirasının ise 500 lira ve fazla olması durumunda banka aracılığıyla tahsil edilmesi gerekiyor.

2) Günlük veya haftalık kiralamalar yapılıyor. 500 liranın Bu durumda bankadan tahsilat zorunlu olmuyor mu?

Konutlarını haftalık, günlük veya benzeri şekilde kısa süreli olarak kiraya verenler için 500 liralık sınır söz konusu değil. Bu şekilde kiraya verenlerin, kaç lira olursa olsun tüm kiraları banka veya PTT aracılığıyla tahsil etmeleri gerekiyor.

3) Banka aracılığıyla ödeme ve tahsilat zorunlulu ğuna uymamanın cezası nedir?

Tespit edildiğinde, hem kiracıya hem de mal sahi bine ayrı ayrı ceza kesilir. Cezanın tutarı ise mükellefi yet türüne göre değişiyor. Kirayı tahsil eden gerçek kişi açısından bakarsak ceza, 2021 yılında her bir tahsilat için 650 liradan (2022 yılında 880 liradan) az olmamak üzere tahsil edilen tutarın yüzde 5’i olarak hesaplanı yor. Bu zorunluluğa uymadığınız durumda, aldığınız kiraya yakın veya belki de üzerinde bir ceza ödemek zorunda kalabilirsiniz, dikkat!

2021 yılı kira gelirlerine ilişkin beyanname, 31 Mart Perşembe günü mesai sonuna kadar verilebilir. Hazır beyan sistemini kullananlar ise gece yarısına kadar beyannamelerini verebilirler. Vergi iki taksitte; ilki 31 Mart’a, ikincisi de 1 Ağustos’a kadar ödenebiliyor.

4) Kiracım 2021 yılında sadece 7 aylık kira ödedi, 4son beş aylığını ödemedi. Tahsil etmediğim kirayı da beyan edecek miyim?

Kira gelirlerinin beyanında “tahsilat esasi” geçerli olduğundan, bu ayın sonuna kadar sadece, tahsil ettiğiniz yedi aylık kira bedeli (istisnayı aşıyorsa) için beyanname vermeniz gerekiyor. Kalan beş aylik kira bedelini ise ileride tahsil edebilirseniz, tahsil ettiğiniz yılın beyannamesine dahil edeceksiniz.

5) Evimi 2021/Nisan ayında kiraya verdim ve bir yıllık kirayı peşin tahsil ettim. Hepsini bu yıl mi beyan etmeliyim?

Gelecek yıllara ait olup peşin tahsil edilen kiralar ilgili oldukları yılın/yılların geliri olarak kabul ediliyor. Buna göre peşin tahsil edilen kiranın 2021/Nisan-A ralık dönemine isabet eden kısmını bu mart ayında, 2022/Ocak-Mart dönemine ilişkin peşin aldığınız kira ile 2022 yılının geri kalanına ilişkin tahsil edeceği niz kiraların toplamını ise seneye mart ayında beyan etmeniz gerekiyor.

6) Konut kirasında bir istisna tutar yok mu? Kaç 6 lira olursa olsun beyan edilmesi mi gerekiyor?

Sadece konut kiraları için bir istisna uygulaması söz konusu. Istisna tutar her yıl yeniden belirleniyor. 2021 yılında elde edilen konut kira gelirleri için bu tutar yıllık 7 bin lira.

Buna göre, konut olarak kiraya verilen gayrimen kul(ler)den 2021 yılında 7 bin liradan daha az kira alındıysa beyanname vermeye gerek yok. Yıllık kira, bu tutan aşıyorsa aşan kısmın gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekiyor.

7) Birden fazla konuttan kira gelirim var. Her birine 78 ayrı ayrı bu istisnayı uygulayabilir miyim?

Maalesef, birden fazla konuttan kira geliri elde edilmesi halinde, bunların her biri için ayrı aynı istisna dan yararlanılması mümkün değil. Bu durumda olan kişiler, kiraya verdikleri tüm konutlardan elde ettikleri kiralanın toplamını beyan ederken, 7 bin liralik istisnayı sadece bir kez, konut kiralarının toplam bedelinden düşebiliyorlar.

8) Eşimle ortak olan daireyi kiraya verdik. Her biri miz aynı ayrı bu istisnadan yararlanabilir miyiz?

Aynı konuta, eşler de dahil olmak üzere birden fazla kişinin sahip olması durumunda, kira alan her ortak ayn aynı beyanname vereceğinden 7 bin liralık istisnadan da aynı ayn yararlanabilirler.

9) Evi 2021/Ekim ayında, aylık 2 bin liradan kiraya 9erdim. Istisnanın tamamından yararlanabilir miyim yoksa oranlama mi yapmam gerekiyor?

Kiralama yılın başında ya da içinde, ne zaman yapılmış olursa olsun, o takvim yılında elde edilen kira tutarından istisnanın tamamı (2021 yilı için 7 bin lira) düşülebilir. Istisna tutarını oranlama niza gerek yok. Buna göre söz konusu konuttan 2021 yılında tahsil ettiğiniz 6 bin (2.000 x 3) liralık kira, istisna tutarın altında kaldığından, bu gelir için beyanname vermenize gerek yok.

10) istisnadan herkes yararlanabiliyor mu?

Sadece konut kira gelirleri için geçerli olan ve 2021 yılında 7 bin lira olarak uygulanan istisnadan aşağıda sayılan mükellefler yararlanamıyorlar:

a. Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyan name ile bildirmek mecburiyetinde olanlar,

b. İstisna tutanın üzerinde konut kira geliri elde edilip beyan etmeyen veya eksik beyan edenler,

c. Istisna tutarın üzerinde konut kira geliri elde eden lerden, beyana tabi olup olmadığına bakılmaksızın, elde ettikleri gelirlerin (ücret, emekli ikramiyesi, faiz gelirleri, menkul kiymetlerden elde edilen gelirler, gayrimenkul satışından sağlanan kazançlar vb.) gayri safi tutarları toplamı 190 bin lirayı aşanlar.

11) Isyeri kira gelirlerinde kaynakta kesilen ver ginin oranı nedir?

Gerçek kişiler tarafından işyeri olarak kiraya verilen gayrimenkullerden elde edilen gelirler tevkifat (vergi kesintisi, stopaj) kapsamındadır. Bu vergiyi, kirayı öder ken kiracılar kesiyorlar.

Tevkifatin oranı aslinda yüzde 20 idi. Ancak Cum hurbaşkanı kararları ile bu oran 31 Temmuz 2020 ile 30 Eylül 2021 arasında yüzde 10’a indirildi. Bu geçici uygulamanın süresi 30 Eylül’de sona erince, 1 Ekim 2021’den itibaren yapılan kira ödemelerinden eskiden. olduğu gibi yüzde 20 oranında vergi kesintisi yapılmaya başlandı.

12) Kaynakta vergi kesilen iş yeri kira gelirlerinin ayrıca beyan edilmesi de gerekiyor mu?

Bu sorunun cevabı, iş yeri kirasının beyan sınınnı aşıp aşmadığına göre değişiyor. Buna göre 2021 yılında elde edilen ve tevkifata tabi tutulmuş olan brüt kira geliri top lamı 53 bin liradan (beyan) sinin) azsa beyan edilmiyor. Ama iş yeri kira geliri bu tutarı aşıyorsa tamamının beyan edilmesi gerekiyor. 53 bin liralık beyan sının ile karşılaştırma yaparken; brüt işyeri kira gelirine, varsa istisna düştükten sonra kalan konut kiraları ile beyana tabi menkul ser maye iratlarının eklenmesi gerektiğini hatırlatmakta fayda var.

Gerçek kişilerin bu gelirlerini beyan etmesi duru munda beyannamede hesaplanan gelir vergisinden, yıl içerisinde kiracı tarafindan kesilmiş olan vergiler mahsup edilebiliyor.

13) Gayrimenkulümü, basit usulde vergilenen bir 13 avrfa işyeri olarak kiraya verdim. Kirayı öder ken vergi kesintisi yapmıyor. Beyanname vermem gerekir mi?

Basit usulde vergilendirilen esnafa işyeri olarak kiraya verilen gayrimenkulün kira bedeli üzerinden, bu mükellefler tarafından gelir vergisi kesintisi (tevkifat) yapılmaz. Tevkifata tabi olmayan bu tür gelirler için 2 bin 800 liralık bir sınır söz konusu. Buna göre 2021 yılında tahsil edilen (tevkifata tabi olmayan) işyeri kira geliri, 2 bin 800 liradan azsa beyan edilmeyecek. Bu tutarı aşan kira gelirlerinin ise tamaminin beyan edilmesi gerekiyor.

14) Kira gelirinden düşülebilecek giderlere ilişkili farklı yöntem varmış. Bunlar neler ve hangisini istersem seçebiliyor muyum?

Giderler için yasada “götürü gider” ve “gerçek gider” olmak üzere iki farklı yöntem belirlenmiş durumda. Mükellefler her iki yönteme göre öden mesi gereken vergi tutarini hesaplayarak, kendileri için daha avantajlı olan yöntemi seçebiliyorlar. Ancak götürü gider yönteminin seçilmesi durumunda, iki yıl geçmedikçe gerçek gider usulüne dönülemediğini hatırlatmak isteriz.

15) En kolay yöntem götürü gider diyorlar. Nasil uygulanıyor?

Gider indiriminde birçok kişi tarafından götürü gider yöntemi uygulanıyor. Çünkü basit olanı bu. Kira gelirlerini beyan ederken, tahsil edilen kiranın yüzde 15’i hiçbir belgeye ihtiyaç duyulmadan gider olarak düşülebiliyor.

İstisnadan (konut kira gelirlerinde 2021 yılı için 7 bin lira) yararlanma hakkı olan mükellefler, yıllık kira tutarından önce istisnayı düşüp kalan tutar üzerin den de yüzde 15 oranında götürü gider indirebilirler. Örneğin kiraya verdiği bir konuttan 2021 yılında 12 bin lira kira alan bir kişi beyanname üzerinde; önce bu tutardan 7 bin liralık istisnayı düşecek, kalan 5 bin liradan ise yüzde 15 oranına göre hesapladığı 750 liralık götürü gideri indirebilecektir. Bundan sonra kalan 4 bin 250 lira üzerinden yüzde 15 oranına göre hesapladığı 637,50 liralık gelir vergisini de iki taksitte ödeyebilecektir. İstisnadan yararlanamayan mükellefler ise direkt olarak aldıkları yıllık kiranın yüzde 15’ini düşüp kalan tutar üzerinden gelir vergisi öde yecekler.

16) Gerçek gider yöntemi nedir? Daha avantajli olduğu söyleniyor. Doğru mu?

Kira gelirinden, gelir vergisi yasasında sayı lan (Md. 74) ve belgeye dayandırılması gereken giderlerin indirilebildiği bir yöntemdir. Kiraya verdikleri eve boya, badana, tamir, bakım gibil masraf yapan mükelleflerin yanında; özellikle krediyle alıp kiraya verdiği gayrimenkulü için kredi taksiti ödemeye devam eden kişiler ile evini kiraya verip kendi de kirada oturanlar için gerçek giderin genellikle götürü gidere oranla daha avantajlı olduğunu söyleyebiliriz.

Ancak konut kira gelirlerinin 7 bin lirasi üzerinden vergi hesaplanmadığı için, giderlerin de bu tutara isabet eden kısmının indirimine izin verilmiyor. Bu nedenle öncelikle istisna dışi hasilatın, toplam hasilat içerisindeki oranı bulunmalı, bu oranla gerçek gider tutarı çarpılmak suretiyle beyannamede indirilebilecek gider tutarına ulaşılmalıdır.

17) Hem kira alıyorum hem de kendim kirada 17 turuyorum. Odediğim kirayı aldığım kira dan düşebilir miyim?

Gerçek gider yöntemi seçilmişse düşülebilir. Ama sadece kiraya verilen konutlar için geçerli olduğu unutulmamalı.

Buna göre sahibi oldukları konutları kiraya veren ler, elde ettikleri kira gelirinden, kira ile oturdukları konuta ödedikleri kira bedelini düşebiliyorlar. Ancak bu giderin, kira gelirini aşması durumunda aşan kis min diğer gelirlerden indirilmesi veya gelecek yıllara devretmesi mümkün değil.

18) Kiraya verdiği gayrimenkulü kredi ile almış tim. Ödediğim kredi faizlerini kira gelirinden düşebilir miyim?

Gerçek gider usulünü seçmiş olan mükellefler, kredi ile aldıkları gayrimenkulü (konut veya işyeri) kiraya verdiklerinde, ödedikleri kredi faizlerini kira gelirinden düşebilirler. Hatta kredi faizleri kira geli rinden fazlaysa, bu tutar gider fazlası olarak da kabul ediliyor. Yani kira gelirinden indirilemeyen bir kısım varsa beyan edilen diğer gelirlerden düşülebiliyor ya da gelecek yıllara devredilebiliyor.

19) Yeni alınıp kiraya verilen konutlarla ilgili bir avantaj varmış. Nedir?

Bu avantaj sadece konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkul için geçerli. Kiraya verilen bu konutun alış bedelinin yüzde 5’i, alındığı yildan itibaren beş yıl süreyle o konuttan alınan kira gelirinden düşülebiliyor.

Ancak bu şekilde hesaplanan giderin elde edilen kira gelirini aşması durumunda, aşan kısmın diğer gelirlerden indirimi veya gelecek yillara devretmesi mümkün değil.

20) Gerçek gider usulünü seçersem bunlardan başka hangi giderleri düşebilirim?

Kiraya verilen gayrimenkulle ilgili olmak şartıyla

aşağıdaki giderler de kira gelirinden düşülebiliyor:

• Aydınlatma, isitma, su ve asansör giderleri, Yönetim giderleri,

• Sigorta giderleri ile ödenen vergi, resim, harç ve

şerefiyeler,

• Isı yalıtımı (mantolama) ve enerji tasarrufu sağla maya yönelik harcamalar,

• Amortismanlar (yüzde 2),

• Onarım giderleri, bakim ve idame giderleri, Kiraladıkları mal ve hakları kiraya verenlerin öde

dikleri kiralar ve diğer gerçek giderler.

21 Vergi dairesine gitmeden beyanname verilebilir mi?

Evet. Hatta ilk defa beyanname verecek olanlar dahi vergi dairesine hiç gitmeden bütün işlemlerini internet aracılığıyla yapabilirler. Bunun için Gelir İdaresi Başkanlığınin internet sitesinde (www.gib.gov.tr) yer alan “Hazır Beyan Sistemi” kullanılıyor.

Bu sistemde; kiraya verilen gayrimenkullere ilişkin bilgiler, 2021 yilında tahsil edilen kira tutarları yazıla rak, gider yöntemi (götürü-gerçek) seçiliyor. Gerçek gider seçildiyse tek tek giderlerin yazılması isteniyor.

Bütün bilgiler girilip beyanname son haline getirildikten sonra onaylanıyor ve tahakkuk fişi de çıkınca beyan işi tamamlanmış oluyor.

22)Beyannameyi ne zamana kadar vermeliyim?

2021 yılı kira gelirlerine ilişkin beyanname, 31 Mart Perşembe günü mesai sonuna kadar verilebilir. Hazır beyan sistemini kullananlar ise gece yansına kadar beyannamelerini verebilirler. Ama son günü bekle meye gerek yok. Çıkabilecek aksaklıklar düşünülerek 1 Mart’tan itibaren gecikmeden beyanname verilirse daha iyi olur.

23 Hesaplanan vergi nereye, kaç taksitte ödeniyor?

Beyannamenin erken verilmesi verginin de erken ödenmesi anlamına gelmiyor. Vergi iki taksitte; ilki 31 Mart’a, ikincisi de 1 Ağustos’a (31 Temmuz hafta sonuna geldiği için) kadar ödenebiliyor. Taksitler, vergi dairesine ödenebileceği gibi anlaşmalı bankalar (kamu bankaları) aracılığıyla da ödeme yapılabiliyor.

24 Yukarıda yer alan istisna ve beyan sınırı tutar Flarında artış nasıl hesaplanıyor, 2022 gelirleri için kaç lira olarak uygulanacaklar?

Vergide genel olarak bu tutarların her yıl yeniden değerleme oranında arttığını söyleyebiliriz. Buna göre 2022 yılında elde edilen gelirler için geçerli olan tutarlar 2021 yılı sonunda açıklanan yüzde 36,20 oranına göre artırılacak. Bu şekilde belirlenen tutarların yüzde 5’ine kadar küsurları ise dikkate alınmıyor.

Bu kurallara göre konut kiraları için geçerli olan istisna tutarı 2022 yılı gelirleri için 9 bin 500 lira olacak. İşyeri kira gelirleri için geçerli olan beyan sınırı ise 2022 gelirleri için 70 bin lira (gelir vergisi tarifesinin 2. dilimi) olarak uygulanacak.”

Yorum yapmak için tıklayın

You must be logged in to post a comment Login

Yorumunuz

Yukarıya